درد و قفل‌شدن فک؛ علت‌ها و روش‌های درمان
آشنایی با مشکلات عضلات و مفصل فک، مراقبت‌های روزمره و انتخاب درمان.
در این مطلب می‌خوانید
از کجا شروع کنیم؟
درد هنگام جویدن، خستگی عضلات صورت، صدای مفصل و محدودیت بازشدن دهان ممکن است فعالیت‌های ساده‌ای مثل غذاخوردن یا صحبت‌کردن را دشوار کنند. برای بررسی این مشکلات می‌توانید به متخصص بیماری‌های دهان، فک و صورت با زمینهٔ فعالیت در دردهای دهان و صورت و اختلالات مفصل فک مراجعه کنید.
آیا هر درد فکی از مفصل است؟
خیر. اختلالات گیجگاهی‌فکی مجموعه‌ای از مشکلات مفصل فک و عضلات جونده‌اند؛ اما درد این ناحیه همیشه ناشی از آن‌ها نیست. تشخیص از شرح حال و معاینه شروع می‌شود و ممکن است بررسی علت‌های دیگر نیز لازم باشد.
صدای فک خطرناک است؟
صدای تق‌تق بدون درد و محدودیت حرکت شایع است و معمولاً به درمان نیاز ندارد. اگر صدا با درد، گیرکردن فک یا کاهش بازشدن دهان همراه باشد، باید بررسی شود.
آیا قبل از مراجعه باید ام‌آر‌آی بگیریم؟
معمولاً لازم نیست خودتان پیش از اولین ویزیت تصویربرداری تهیه کنید. متخصص ابتدا محل و الگوی درد، حرکت فک و وضعیت عضلات و مفصل را بررسی می‌کند؛ سپس در صورت نیاز، تصویربرداری مناسب درخواست می‌شود. نتیجهٔ تصویر باید در کنار علائم و معاینه تفسیر شود.
اگر فک قفل شود چه کنیم؟
قفل‌شدن یا محدودیت واضح بازشدن دهان نیازمند ارزیابی سریع است، به‌ویژه اگر غذاخوردن یا نوشیدن دشوار شده باشد. همراهی درد فک با سردرد شدید یا اختلال دید نیز نیاز به بررسی فوری پزشکی دارد و نباید صرفاً به مشکل مفصل نسبت داده شود.
تا زمان مراجعه چه کارهایی کمک می‌کند؟
در دورهٔ تشدید درد، غذاهای نرم‌تر انتخاب کنید و از آدامس، جویدن اجسام و بازکردن بیش‌ازحد دهان پرهیز کنید. هنگام استراحت، دندان‌ها را روی هم فشار ندهید. کمپرس گرم یا سرد با پوشش پارچه‌ای، هرکدام که راحت‌تر است، ممکن است کمک‌کننده باشد. رژیم نرم معمولاً راهکاری موقت است؛ با کاهش درد، بازگشت تدریجی به غذای معمول بر اساس تحمل و راهنمایی درمانگر مناسب‌تر است. تمرین‌های فک نیز باید متناسب با وضعیت شما انتخاب شوند.
آیا نایت‌گارد برای همه مناسب است؟
خیر. وسایل داخل دهانی کاربردهای متفاوتی دارند و اثرشان بر درد فک در همه افراد یکسان نیست. نوع وسیله باید با تشخیص و هدف درمان هماهنگ باشد. اگر وسیله باعث درد یا تشدید آن شد، استفاده را متوقف کنید و با درمانگر تماس بگیرید.
آیا درمان به جراحی می‌رسد؟
بسیاری از مشکلات عضلات و مفصل فک با روش‌های محافظه‌کارانه مدیریت می‌شوند. جراحی درمان اولیهٔ معمول نیست. پیش از روش‌هایی که مفصل یا نحوهٔ جفت‌شدن دندان‌ها را به‌طور دائمی تغییر می‌دهند، باید ضرورت، فایده‌ها، خطرها و گزینه‌های دیگر روشن شوند.
چرا دربارهٔ خواب و استرس سؤال می‌شود؟
خواب، فشار روانی و عادت‌هایی مانند فشردن فک می‌توانند در شدت درد و توانایی کنارآمدن با آن نقش داشته باشند. توجه به این عوامل به معنی خیالی‌بودن درد نیست. در دردهای ماندگار، برنامهٔ درمان ممکن است علاوه بر مراقبت‌های فک، شامل فیزیوتراپی، دارو و روش‌های مدیریت درد باشد. هدف، بهترشدن عملکرد و کاهش تأثیر درد بر زندگی روزمره است.
برای ویزیت چه اطلاعاتی آماده کنیم؟
زمان شروع درد، محل آن، ارتباطش با جویدن و زمان‌های تشدید را یادداشت کنید. توضیح دهید محدودیت حرکت ناگهانی ایجاد شده یا تدریجی و آیا فک گاهی گیر می‌کند. فهرست داروها، تصویربرداری‌های قبلی و وسیلهٔ داخل دهانی خود را همراه بیاورید. در پیگیری درمان نیز دربارهٔ تغییر در غذاخوردن، خواب و فعالیت روزانه صحبت کنید؛ این اطلاعات کمک می‌کند نتیجهٔ درمان بر اساس مشکلات واقعی شما ارزیابی شود.